Levensvaardigheden
Algemeen doel
Het versterken van de sociaal-emotionele vaardigheden (zelfbewustzijn, zelfmanagement, sociaal bewustzijn, relatievaardigheden, verantwoorde besluitvorming) van leerlingen na het volgen van de zes verplichte lessen, ter voorkoming van psychosociale problemen.
Concrete leerdoelen
Het lesprogramma richt op het versterken van de sociaal-emotionele vaardigheden van leerlingen, ter voorkoming van psychosociale problemen. Deze vaardigheden helpen leerlingen hun gevoelens te herkennen en te beheersen, conflicten en stress effectief te hanteren, en zelfvertrouwen en geloof in hun eigen effectiviteit op te bouwen. Daarnaast helpen deze vaardigheden bij het aangaan en onderhouden van relaties en dragen ze bij aan betere schoolprestaties
Methode
De vijf sociaal-emotionele vaardigheden, die uitgewerkt zijn in subdoelen voor de leerlingen, zijn: zelfbewustzijn, zelfmanagement, sociaal bewustzijn, relatievaardigheden en verantwoorde keuzes maken.
Eerst leren de leerlingen gedachten, gevoelens en gedragingen herkennen, benoemen en hiermee omgaan. Vervolgens leren ze deze vaardigheden toe te passen in probleemspecifieke situaties (bv. roddelen en stress).
Er wordt gebruik gemaakt van de sociaal cognitieve leertheorie en het 4G'-schema (gebeurtenis, gedachten, gevoel, gedrag).
Effecten
Er is een vragenlijst ontwikkeld om het effect van het lesprogramma op groepsniveau te meten. De lijst bevat 25 stellingen over sociaal-emotionele vaardigheden. Ook zijn er stellingen over storend en internaliserend gedrag, omdat deze ook verbeterd kunnen worden door het versterken van sociaal-emotionele vaardigheden. Zo meten we zowel directe als indirecte effecten van Levensvaardigheden. De vragenlijst wordt op drie momenten afgenomen; 1) voorafgaand aan het lesprogramma, 2) na de verplichte zes lessen en 3) aan het eind van het schooljaar. De vragenlijst is ontwikkeld op basis van bestaande vragenlijsten en in samenspraak met leerlingen en onderwijsprofessionals, om goed aan te kunnen sluiten bij de subdoelen van Levensvaardigheden.
Leerlingen in het regulier voortgezet onderwijs (vmbo, havo en vwo).
In de eigen klas
De eigen leraren. Zij moeten een ééndaagse training gevolgd hebben.
Levensvaardigheden bestaat uit 22 lessen: vier basislessen en 18 themalessen, elk van 50 minuten. Om de doelen te behalen moeten tenminste de vier verplichte basislessen en twee verplichte themalessen in één schooljaar worden uitgevoerd. Daarnaast verwachten we dat scholen nog vier zelfgekozen themalessen uitvoeren in hetzelfde schooljaar.
Goed onderbouwd
Steunnetwerk
Besluitvorming
Interpersoonlijke relaties en sociale vaardigheden
Inzicht opbouwen
Zelfregulatie
Copingvaardigheden
Hogeschool Leiden
De ééndaagse training kost €750 per persoon (inclusief begeleiding tijdens en na het geven van de lessen). Vanaf 10 deelnemers geldt een vaste prijs van €7500. Er geldt een maximum van 14 deelnemers per training. Docentenhandleiding: €30,- per exemplaar.
