Waarom Kompas voor de klas?

Binnen de scholen werkt men vaak al met verschillende programma’s en kaders rondom welbevinden, zoals de Gezonde School of andere schoolbrede aanpakken.

Kompas voor de Klas is geen vervanging hiervan, maar een aanvulling die helpt om keuzes te maken in interventies binnen het bestaande aanbod.

Kompas voor de Klas helpt door:

  • structuur te bieden in het aanbod
  • interventies inzichtelijk en vergelijkbaar te maken
  • het maken van keuzes te ondersteunen op basis van praktische criteria
  • het maken van keuzes te ondersteunen op basis van onderbouwing effectiviteit

Zo kun je als school schoolbreed en gericht werken aan welbevinden voor alle leerlingen.

Meer lezen over hoe wij deze selectie hebben gemaakt?

Naar selectiecriteria

Hoe werkt het?

Het kiezen van passende interventies om mentaal welbevinden op school te bevorderen maakt deel uit van een breder intern proces. Kompas voor de klas ziet de gekozen interventies als een sluitstuk van dit interne proces. Welke interventies passend zijn, hangt daarmee af van de schoolsituatie.

Binnen Kompas voor de Klas maken we een onderscheid in interventies tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs. Daarnaast zijn de interventies in drie soorten preventie verdeeld:

Algemene bewustwording

Korte, laagdrempelige activiteiten voor alle leerlingen. Doel is het vergroten van bewustzijn rondom welbevinden bij de leerlingen en het bevorderen van een positief schoolklimaat.

Algemene preventie

Interventies voor alle leerlingen die langere tijd worden ingezet. Doel is het versterken van het welbevinden van alle leerlingen.

Specifieke preventie

Interventies voor groepen leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften. Doel is het bieden van passende begeleiding aan deze specifieke groepen leerlingen.

De makers van Kompas voor de klas

Kinderpostzegels, MIND Us, 113 Zelfmoordpreventie en Augeo Foundation werken samen om scholen te ondersteunen bij het versterken van het mentaal welbevinden van hun leerlingen. Ze zetten zich in om zoveel mogelijk kinderen en jongeren een veilige en gezonde start te bieden met gelijke kansen op een positief schoolklimaat. Hun focus ligt op veerkracht, steun, veiligheid en aandacht, zodat kinderen en jongeren zich sociaal, emotioneel en cognitief kunnen ontwikkelen, ook kwetsbare kinderen die in moeilijke omstandigheden leven. Samenwerking met jongeren, ouders, scholen en andere partners is daarbij essentieel, en dat kinderen en jongeren actief worden betrokken bij oplossingen die hun leven beïnvloeden.

Het belang van een schoolbrede aanpak

Door het mentaal welbevinden schoolbreed aan te pakken, kan de school een omgeving creëren waarin álle leerlingen zich veilig en gezien voelen. Dat betekent dat de hele school, van leraren tot ondersteunend personeel tot en met de leerlingen, aandacht heeft voor een positieve sfeer, sociale vaardigheden en veerkracht. Zo heerst er een schoolcultuur waarin welbevinden structureel verankerd is. Om het welbevinden van iedereen op school effectief te verbeteren, heb je dus meer nodig dan alleen een losse interventie.

Verschil in ondersteuningsbehoeften

Leerlingen hebben verschillende vormen van ondersteuning nodig. De preventiepiramide van J. Deklerck is een model dat laat zien hoe scholen het mentaal welbevinden van leerlingen op verschillende niveaus kunnen ondersteunen. De meeste leerlingen hebben genoeg aan een goede basis, zoals een positieve sfeer in de klas en aandacht voor sociaal-emotionele vaardigheden. Sommige leerlingen hebben extra hulp nodig, bijvoorbeeld in kleine groepjes of met coaching om te leren beter met stress om te gaan. Een paar leerlingen hebben intensieve, individuele begeleiding nodig, zoals gesprekken met een schoolmaatschappelijk werker of speciale programma’s. Door al deze lagen te combineren, kan een school het mentaal welbevinden van álle leerlingen versterken, zowel op school als daarbuiten.

Onze selectiecriteria

Binnen Kompas voor de Klas vind je niet alle interventies die er bestaan. We hebben een keuze gemaakt uit de bestaande interventies rondom welbevinden en hebben daarbij gebruik gemaakt van de onderstaande criteria:

1. Preventief van aard

We hebben gekozen voor interventies die gericht zijn op het versterken van het welbevinden van leerlingen en dus preventief van aard zijn. Interventies die alleen inspelen op een specifiek thema of problematiek zijn niet meegenomen.

2. Bewezen effectief of goed onderbouwd

Binnen Kompas voor de Klas vind je niet alle interventies die er bestaan. We hebben een zorgvuldige keuze gemaakt uit bestaande interventies rondom welbevinden, op basis van de volgende uitgangspunten:

We geven de voorkeur aan interventies die bewezen effectief of ten minste goed onderbouwd zijn. Tegelijkertijd hebben we ook interventies opgenomen die niet onderzocht zijn en niet zijn opgenomen in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands Jeugdinstituut (NJI). Dit betreft met name bewustwordingsactiviteiten en een aantal interventies die – ondanks dat zij niet (of nog niet) officieel erkend zijn – door scholen met wie wij samenwerken als waardevol worden ervaren. Deze praktijkervaringen nemen we expliciet mee in onze selectie.

3. Duidelijke en concrete leerdoelen

Er is voor iedere interventie duidelijk omschreven wat leerlingen gaan leren en ontwikkelen.

4. Diversiteit in vorm en intensiteit

Zowel kortdurende, laagdrempelige activiteiten als intensieve, meerdaagse programma’s zijn opgenomen. Zo kunnen scholen kiezen wat past bij hun visie, beschikbare tijd en capaciteit. We houden rekening met de mogelijkheid tot herhaling en opbouw, zodat er zowel lichte als diepgaande trajecten beschikbaar zijn.

5. Aansluiting bij leeftijd en leefwereld

Aansluiting bij leeftijd en leefwereld - Interventies zijn verdeeld op geschiktheid voor verschillende leeftijdsgroepen in het primair en voortgezet onderwijs. Daarbij kijken we naar de werkvormen en wat leerlingen belangrijk vinden. Waar mogelijk baseren we dit op bestaande evaluaties, ervaringen van gebruikers en feedback van scholen.

6. Praktische toepasbaarheid

Een interventie moet haalbaar zijn binnen de dagelijkse praktijk van scholen. We letten o.a. op: benodigde expertise/docentenvaardigheden, benodigde tijd en voorbereiding, kosten.

45